Specjalistyczne Centrum Hepatologiczne we Wrocławiu

Co to jest GGTP

GGTP (gamma-glutamylotranspeptydaza) jest jednym z enzymów wątrobowych. Enzym ten produkowany i gromadzony jest w prawidłowych komórkach wątrobowych – hepatocytach. W przypadku uszkodzenia i śmierci tych komórek zostaje on uwolniony do krwi. Dlatego też oznaczanie jego aktywności należy do podstawowych badań wykonywanych w diagnostyce chorób wątroby. Na podstawie wyniku badania GGTP można uzyskać wiele informacji o aktualnym stanie tego narządu. Podwyższona aktywność GGTP może wynikać z różnych patologicznych procesów toczących się wątrobie. Niemal w każdym przypadku konieczne jest poszerzenie i uzupełnienie diagnostyki, czasami niezbędna jest pomoc specjalisty hepatologa – lekarza od chorób wątroby.

GGTP – norma 40-60 IU/l

Prawidłowe wartości GGTP wynoszą do 40 lub 60 IU/l (w zależności od metody stosowanej w laboratorium). Zakresy norm powinny być zawsze podane na wyniku badania.

 

  W jakim celu wykonuje się takie badanie ? 

  •  Aby ocenić, czy u pacjenta występuje choroba wątroby lub dróg żółciowych.
  • Aby określić, czy przyczyną podwyższenia aktywności fosfatazy zasadowej (ALP) jest choroba wątroby, czy choroba układu kostnego.
  • Oznaczenie GGTP jest także czasami wykorzystywane  jako wskaźnik uzależnienia od alkoholu.

  Kiedy wykonuje się takie badanie ? 

  • Gdy u pacjenta występują objawy choroby wątroby lub dróg żółciowych, a także, gdy stwierdzi się podwyższoną aktywność fosfatazy zasadowej (ALP).

  Jak pobiera próbkę ?

  •  GGTP oznacza się z krwi pobranej z żyły przedramienia.

  Jak należy się przygotować ?

  •  Aktywność GGTP we krwi maleje po posiłkach. Badanie powinno byc wykonane na czczo.
  • Na 8 godzin przed pobranie krwi nie powinno się jeść ani pić nic poza wodą.
  • Przed badaniem nie powinno się spożywać alkoholu, lekarz może także poprosić o odstawienie niektórych leków.

 

Wysokie wartości GGTP występują w wielu ostrych i przewlekłych chorobach wątroby.

Podwyższone GGTP – najważniejsze przyczyny:

  •  ostre i przewlekłe choroby dróg żółciowych przebiegające z cholestazą, czyli zablokowaniem odpływu żółci. Wraz z GGTP podwyższone są także wartości fosfatazy zasadowej-  ALP i bilirubiny.
    • kamica pęcherzyka i dróg żółciowych
    • zwężenie dróg żółciowych
    • ucisk z zewnątrz na przewody żółciowe (guz wnęki wątroby, trzustki, dwunastnicy)
  • stłuszczenie wątroby,
    • otyłość,
      • podwyższony cholesterol, cukrzyca
    • nadużywanie alkoholu,
    • toksyczne uszkodzenie wątroby
  • uszkodzenie toksyczne,
    • alkoholowe uszkodzenie wątroby
    • polekowe uszkodzenie wątroby
    • substancje chemiczne
    • trujące grzyby (np. muchomor sromotnikowy)
  • wirusowe zapalenia wątroby (wartości GGTP często są niższe niż ALT).

Bardzo wysokie wartości GGTP, przekraczające dziesięciokrotnie górną granicę normy, a nawet powyżej 1000 IU/l mogą być wynikiem poważnych chorób wątroby:

  • toksyczne uszkodzenie wątroby wywołane przez:
    • alkohol
    • sterydy anaboliczne
    • niektóre antybiotyki
    • inne leki hepatotoksyczne
  • choroby dróg żółciowych
    • zapalenie
    • niedrożność spowodowana przez
      • kamienie żółciowe
      • nowotwór,
      • pozapalne zwężenie dróg żółciowych.

GGTP powyżej 1000 IU/l jest bezwzględnym wskazaniem do pilnej konsultacji lekarza specjalisty. 

 

W poszukiwaniu przyczyny wzrostu GGTP nie można opierać się tylko na badaniu tego jednego enzymu i tylko jednorazowo; do właściwej interpretacji konieczne jest zbadanie, najlepiej jednocześnie, wszystkich 4 podstawowych enzymów wątrobowych: ALT, AST, GGTP i fosfatazy zasadowej, a także bilirubiny, morfologii krwi i innych podstawowych badań biochemicznych. Należy też skontrolować nieprawidłowe wyniki po 2-3 tygodniach. Wysokie wartości często pojawiają się przejściowo w różnych ostrych chorobach, np. zakażeniach, przy przyjmowaniu niektórych leków, np. przeciwbólowych czy przeciwzapalnych.

Podwyższone GGTP – co zrobić ?

W diagnostyce konieczne jest też USG jamy brzusznej. Inne, dokładniejsze badania biochemiczne i obrazowe, wykonuje się w zależności od objawów i podstawowych wyników. Zawsze należy wykluczyć zakażenia wirusami zapalenia wątroby – HBV i HCV. W przypadku stwierdzenie znacznie podwyższonego poziomu GGTP zaleca się:

  • oznaczenie aktywności innych enzymów wątrobowych (AlAT, AspAT)
  • wykluczenie zakażenia wirusami zapalenia wątroby
  • wykonanie USG jamy brzusznej ze szczególnym uwzględnieniem wątroby
  • badanie elastograficzne wątroby w przypadku znacznie przekroczonych wartości utrzymujących się przez dłuższy czas

Nie zawsze nieprawidłowy wynik GGTP oznacza chorobę wątroby. Enzym ten występuje również w mięśniach szkieletowych, mięśniu sercowym, nerkach, trzustce, jelicie, zatem jego wysokie wartości obserwuje się w chorobach tych narządów, np. w zawale serca czy ostrym zapaleniu trzustki.

 

 

Czytaj także 
Marskość Wątroby Próby Wątrobowe AspAT AlAT GGTP
Autoimmunologiczne zapalenie wątroby Alkoholowe uszkodzenie wątroby

 

Podwyższona aktywność GGTP
4.6 (92%) na 5 głosy