Podwyższona aktywność GGTP

Co to jest GGTP

GGTP (gamma-glutamylotranspeptydaza) jest jednym z enzymów wątrobowych. Oznaczanie jego aktywności należy do podstawowych badań wykonywanych w diagnostyce chorób wątroby

Prawidłowe wartości wynoszą do około 40 lub 60 IU/l (w zależności od metody stosowanej w laboratorium). Zakresy norm powinny być zawsze podane na wyniku badania.

Wysokie wartości GGTP występują w wielu ostrych i przewlekłych chorobach wątroby.

Najważniejsze przyczyny wzrostu:

– ostre i przewlekłe choroby dróg żółciowych przebiegające z cholestazą, czyli zastojem żółci; wówczas wysokie są też wartości fosfatazy zasadowej (alkalicznej) i często wysokie stężenie bilirubiny.

– stłuszczenie wątroby, występujące przede wszystkim u pacjentów otyłych, z wysokim stężeniem cholesterolu, cukrzycą

– uszkodzenie toksyczne, wywołane alkoholem, lekami, innymi substancjami chemicznymi, trującymi grzybami

– wirusowe zapalenia wątroby (wartości GGTP często są niższe niż ALT).

Bardzo wysokie wartości GGTP, przekraczające dziesięciokrotnie górną granicę normy, a nawet powyżej 1000 IU/l, występują przede wszystkim w toksycznym (np. alkoholowym) uszkodzeniu wątroby oraz w chorobach dróg żółciowych – stanach zapalnych bądź przy niedrożności wywołanej np. przez kamienie żółciowe lub nowotwór.

W poszukiwaniu przyczyny wzrostu GGTP nie można opierać się tylko na badaniu tego jednego enzymu i tylko jednorazowo; do właściwej interpretacji konieczne jest zbadanie, najlepiej jednocześnie, wszystkich 4 podstawowych enzymów wątrobowych: ALT, AST, GGTP i fosfatazy zasadowej, a także bilirubiny, morfologii krwi i innych podstawowych badań biochemicznych. Należy też skontrolować nieprawidłowe wyniki po 2-3 tygodniach. Wysokie wartości często pojawiają się przejściowo w różnych ostrych chorobach, np. zakażeniach, przy przyjmowaniu niektórych leków, np. przeciwbólowych czy przeciwzapalnych.

Co zrobić, gdy stwierdzi się podwyższone GGTP

W diagnostyce konieczne jest też USG jamy brzusznej. Inne, dokładniejsze badania biochemiczne i obrazowe, wykonuje się w zależności od objawów i podstawowych wyników. Zawsze należy wykluczyć zakażenia wirusami zapalenia wątroby – HBV i HCV. W przypadku stwierdzenie znacznie podwyższonego poziomu GGTP zaleca się:

  • oznaczenie aktywności innych enzymów wątrobowych (AlAT, AspAT)
  • wykluczenie zakażenia wirusami zapalenia wątroby
  • wykonanie USG jamy brzusznej ze szczególnym uwzględnieniem wątroby
  • badanie elastograficzne wątroby w przypadku znacznie przekroczonych wartości utrzymujących się przez dłuższy czas

Nie zawsze nieprawidłowy wynik GGTP oznacza chorobę wątroby. Enzym ten występuje również w mięśniach szkieletowych, mięśniu sercowym, nerkach, trzustce, jelicie, zatem jego wysokie wartości obserwuje się w chorobach tych narządów, np. w zawale serca czy ostrym zapaleniu trzustki.